Sünni ne demek?

Sünnet ehli olan kimse, ehl-i sünnet mezheplerinin (hanefi, maliki, şafii, hanbeli) birinden olan kimselere sünni denilmektedir. İslan dininde sünni kavramı Hz.Muhammed`in sünnetini takip eden anlamında kullanılmaktadır.

Hz. Muhammed’in sünneti ile sahabe ve tabiin topluluğunun belirlediği inanç biçimine dayalı mezheplere verilen ortak ad. İran, Irak ve Yemen dışındaki Müslüman ülkelerde çoğunluğu oluşturan Sünniler tüm Müslümanların % 90’ını temsil etmektedirler. Hanefi, Hanbeli, Şafi ve Maliki olmak üzere dört sünni mezhep vardır.

Sünnilik denilince; Muhammed nebiden rivayet edilen öğretilere tabi olunarak islamı yaşamak akla gelir. Oluşumu ise; resul sonrasında fetihlerin zorlaması ile islamlaşan halkların kendi islam sentezleri sonucunda ortaya çıkmıştır ve bu halkların ortak mozaik kültürüdür. Ehli Beyt ve Ehli Sünnet siyasi ayrıştırmaların sonucunda ortaya çıkmıştır ve bu iki gurup da ortaya çıkışlarından beri sünnidirler.

Aralarındaki terk fark rivayet zinciridir. Ehli sünnet, ravileri yani ashabı kutsama yolunu seçerken, Ehli Beyt ise resulün sadece Ali den gelen soyunu kutsamış ve ravi zinciri oluşturmuşlardır. Rivayetlerle ortaya çıkan din anlayışı ise sünnilikten başka bir şey değildir. Kendilerine özgü geliştirdikleri fıkıh sebebiyle de ayrı ayrı iki batıl, islam dışı din karakteristiğini bünyelerinde barındırmaktalar.

Sünnilik de 4 hukuk mezhebine ayrılır;

1. Hanefilik, 
2. Malikilik, 
3. Şafiilik, 
4. Hanbelilik.

Bu mezhepler yukarıdaki sıraya göre ortaya çıktıkları gibi, gene aynı sıraya göre liberalden muhafazakara doğru giderler. Bu 4 mezhep de 8. yüzyılın son ve 9. yüzyılın ilk yarısında ortaya çıktı. “Ehl-i sünnet” olarak bilinen bu kavram zaman zaman halk dilinde sünnilik olarak adlandırılmaktadır. Sünnilik siyasi olarak ayrıldığı şiiliğin yanında keni içerisinde de 4 fıkhi mezhebe, ve itikadi 2 mezhebe ayrılır.Ancak bu ayrılıklar “ehl-i sünnet” anlayışına zarar vermez, çünkü ayrılan mezhepler ehl-i sünnet inanışına göre Kur’an ve sünnet yani Hz. Muhammed in öğretilerine tezat oluşturmaz.

Örneğin iki farklı fıkhi mezhep olan şafilik ve hanefilik abdesti bozan durumlar için farklı haller zikretmiştir.Bu farklılık Hz Muhammed in aynı olay için farklı olaylarda farklı tavır sergilemesi ile ilgilidir. Ancak bu ayrım sonuçta İslami rükünlere bir tezat oluşturmaz. Bir başka örnek zikredecek olursak, boşanma Katolik Hristiyanların aksine İslamda dinen çok durumda geçerli ve zaman zaman şart bir haldir. Ancak boşanmanın da önüne evliliğin ciddi bir mesele olduğunu hatırlatan bir takım setler çekilmiştir.

Tarihi

Sünniliğin ortaya çıkışı hakkında kesin bir bilgi yoktur, lakin insanın nefsinde bulunan tabi olma veya taklit etme melekesinden dolayı insanın yaratılışına kadar geriye gittiğini tahmin ediyorum. Beşerde bir meleke olması sebebiyle islam ile ortaya çıkan bir olgu değildir, daha çok beşeri sosyal bir olgudur.

İslam toplumu Resul neslinden sonra sünnileşti. İslam olmayan topluluklarda aynı şekilde sünnidirler, yani birilerinin öğretilerini taklid eder veya tabi olurlar. Hemen hemen her toplum, sadece vahyin yaşandığı dönemler hariç sünnidir. Mekkedeki müşrikler de atalarının öğretilerine tabi idiler ve atalarının sünnetini yaşamaktaydılar.

Belirgin vasıfları

İslami sünnilik; mezepotamya halklarının rivayetlerle resule kadar götürdüğü öğretilerin din olarak kabulüdür. Sünni öğretinin sorgulanmasını ve tetkik edilmesini engelleyen kutsanmışa tabii olma karekteriyle bu noktada sünnilik dogmatiktir. Kutsanmışlar sorgulanmaz. Sünniliğin kaynaklarının ve öğretilerinin sorgulanması tekfir sebebidir.

Bu öğretileri ve kutsanmış ashabı/ravileri sorgulayan mürtedtir. Yine aynı şekilde Ehli Beyt te Ali soyundan gelen imamların masumiyeti/korunmuşluğu sorgulanmaz. Sorgulayanlar da aynı şekilde mürted ilan edilirler. Sorgulama yasağının sebebi ise; sünnilik dinleri kendi içinde çelişkili zanlardan dolayı temelinin çürük olmasındandır.

Bu sebeble dokunulmasına izin verilmez, zira en küçük bir sarsıntıda her an çökebilir, korkusu vardır. Kuranda bu sebeble terk edilmiştir, zira Kur'an sünniliğin çelişkilerini açıklar. Diğer kültür ve dinlerde de durum aynıdır. Kurandan örnek verelim; diğer resuller gibi İbrahim Resulün kıssasında da değinilen ve Muhammed resulün yaşantısında verilen mücadelede o müşriklerin sünni inançlarının sorgulandığı ve doğruların açıklandığı Kur'andan açıkca anlaşılıyor.

Sünnilik hayatın akışında her alanda ortaya çıkabilir. Bunlar çoğu zaman siyasi ve dünyalık değerler tarafından ortaya konur. Bu sebeble tarihte ve günümüzde sünniliği her alanda görmekteyiz. Bütün ideolojik akımlar, ırkçılık, sosyalizm, demokrasi, kapitalizm, bölgeselcilik, şuculuk, buculuk vs. vs. hep sünnidirler. Yani birileri tarafından ortaya öğretileri konur ve dogmatik olarak insanlar bu öğretileri taklid ederler/yaşarlar.

Yine günümüzdeki Hıristiyanlık, Budizm, Musevilik, Siyonizm vs. vs. de sünnidirler. Resuller-nebiler sünni kurguyu yapanlar tarafından ilah derecesinde aşırı derecede yüceltilirler. Uzeyirin, İsa nın ilahlaştırılması, Muhammedin Allahtan daha çok saygı ve sevgi görmesi, kainatın efendisi (Allahın ismidir) sıfatlaması, hatta bütün alemlerin onun aşkına yaratılması gibi inançlar sünniliğin bu özelliğinden kaynaklanır.

Bu aşırı kutsanma sünnilikte mutlaka olması gerekir, çünkü kutsananlar üzerinden sunni öğretilere tabi olma gerçekleştirilir. Kutsamanın bugünkü islami sünni toplumlarda hangi boyutta olduğu küçük bir gözlemle tesbit edilebilir. Örneğin: Allah adı geçtiğinde en küçük bir yüceltme ifadesi olmazken, Muhammed adı zikredildiğinde mutlaka onu yüceltici takılar ve kutsayıcı selavat getirilir. Allah adı yalın anılırken, Muhammed adı yalın anılmaz. Bu hakaret kabul edilir.

Sözlükte "sünni" ne demek?

1. Sünni mezhebinden olan (kimse).

Sünni kelimesinin ingilizcesi

[Sunni] n. member of the larger of the two sects of Islam (characterized by orthodox practice and acceptance of the first four caliphs as legitimate successors to Muhammad)
adj. of or pertaining to the larger of the two sects of Islam (characterized by orthodox practice and acceptance of the first four caliphs as legitimate successors to Muhammad)

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç